Capil ka isi

Sambahyang Hari Raya

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan
Sambahyang Hari Raya di Taiwan.

Sambahyang Hari Raya ialah sambahyang sunah nang digawi saban Hari Raya Pitrah wan Hari Raya Haji gasan marayakan hari rayanya umat Islam.[1] Hari Raya Pitrah digawi pas 1 Sawal atawa imbah tuntung bapuasaan di bulan Ramadan. Jaka Hari Raya Haji digawi pas 10 Julhajjah atawa wayah sabarataan umat Islam lagi manggawi ibadah haji.[2]

Sambahyang Hari Raya tamasuk dalam sambahyang sunah muakadah, artinya sambahyang ngini walau basipat sunah, tagal liwar panting sampai dianjurakan banar gasan manggawinya.[3]

Niat sambahyang ngini kaya sambahyang nang lain jua, wastu diucapakan di dalam hati, nang tapanting ialah niat wastu samata maraga Allah, samata lawan hati nang ihlas wan maharapakan rida-Nya.

Waktu wan Cara Manggawinya

[babak | babak asal-mulanya]

Waktu sambahyang hari raya ngini imbah tarbit matahari sampai cundungnya matahari, atawa pas waktu imbah isyraq sampai antara waktu dhuha wan zuhur parkiraan.[4][5]

Babida matan sambahyang Hari Raya Haji nang dianjurakan maawalakan waktu gasan mambarii kasampatan nang banyak supaya masarakat nang handak bakurban imbah manggawi sambahyang ngitu. Jaka sambahyang Hari Raya Pitrah disunahkan malambatakannya, karana gasan mambarii kasampatan bubuhannya nang balum bajakat pitrah.[6]

Syarat, rukun, wan sunahnya kaya sambahyang lain, tagal ditambahi lawan babarapa sunah nang yaitu:

  • Bajamaah;
  • Mambaca takbir tujuh kali pas rakaat awal, wan lima kali pas rakaat kadua;
  • Mailai tangan satinggi bahu pas saban takbir;
  • Imbah takbir kadua sampai takbir tarahir mambaca kalimat tasbih;
  • Mambaca surah Qaf pas rakaat awal wan surah Al-Qamar pas rakaat kadua, atawa jua surah Al-'Ala pas rakaat awal wan surah Al-Ghasiyah pas rakaat kadua;
  • Imam manyaringi bacaannya;
  • Khutbah dua kali imbah sambahyang kaya khutbah Jumahat[5];
  • Pas khutbah Hari Raya Pitrah maraitakan lawan jakat pitrah, wan pas khutbah Hari Raya Haji maraitakan lawan hukum-hukum kurban;
  • Mandi, bahias, mamakai parfum, mamakai baju sabaik-baiknya, lalu batakbir pas kaluar rumah jua;
  • Makan dahulu pas sambahyang Hari Raya Pitrah, jaka sambahyang Hari Raya Haji sabaliknya[7];
  • Tulak ka masigit wan babulik matan masigit lawan jalan nang babida.[8][9][10]
Urang-urang manunggui sabalum manggawi sambahyang hari raya di lapangan tabuka

Kedudukan Tampat Sambahyang

[babak | babak asal-mulanya]

Bubuhan ulama baisi pandapat nang babida tarait kadudukan tampat sambahyang hari raya sawagai masigit. Pabidaan pandapat ngini tarait lawan bantuk tampat sambahyang hari raya. Ada yang bapandapat, tampat sambahyangnya marupakan masigit jua[11], wan ada nang bapandapat sabaliknya.

Kabanyakan ulama bapandapat, tampat sambahyang hari raya dianggap masigit karana tampat ngitu kada jadi tampat sambahyang nang rancak gasan bajamaah.[12] Saban tampat nang kada jadi tampat sambahyang wajib dianggap kada masigit. Hukum-hukum nang balaku lawan masigit kada balaku lawan tampat sambahyang hari raya, kacuali nang tarait lawan kasucian, saf, wan garakan imam.

Salain ngitu, pandapat nang sabaliknya, tampat sambahyang hari raya kawa baisi kadudukan nang sama lawan masigit jaka hudah jadi wakaf matan paisi lahan. Di lahan ngini, hukum-hukum nang balaku di masigit balaku jua. Pandapat ngini disapakati ulih bubuhan ulama matan Mazhab Hanbali, hususnya ulih Adh-Darimi. Di Hadits lain nang diriwayatakan Ummu Athiyah, tampat manggawi sambahyang hari raya tamasuk masigit. Pandapat ngini didasari parintah Nabi Muhammad saw. lawan bubuhan bibinian nang hudah mula'i haid (bibinian anum) gasan mamaraki tampat sambahyang hari raya. Imbahnya, bibinian nang haid diparintahakan gasan baugah matan tampat sambahyang ngitu.[13][14]

Hadits-Hadits nang tarait lawan sambahyang hari raya ngini bamacam-macam, di antaranya:[15]

  • Diriwayatakan matan Abu Sa'id Al-Khudri, inya baucap: Nabi Muhammad saw. pas Hari Raya Pitrah wan Hari Raya Haji kaluar ka tampat sambahyang, makan panambaian nang digawi inya ialah sambahyang, lalu imbahnya inya badiri mahadap lawan nusia nang masih badudukan sacara tartib di saf bubuhannya, lalu inya mambarii nasihat wan wasiat (khutbah) jaka inya handak mautus tantara atawa handak mamarintahakan sasuatu nang hudah inya putusakan, inya parintahakan imbah inya tulak. (HR. Bukhari wan Muslim)[2]
  • Jabir ra. hudah baucap: Ulun manyaksikan sambahyang hari raya lawan Nabi Muhammad. Inya mamula'i sambahyang sabalum khutbah kadada bang wan qamat, imbahnya inya badiri batakan lawan Bilal, lalau mamarintahakan nusia supaya batakwa lawan Allah, mandurung bubuhannya gasan taat lawan Inya, manasihati nusia, wan mamparingati nusia, imbahnya inya turun mamaraki saf bibinian wan inya mamparingati bubuhannya imbahnya. (HR. Muslim)
  • Diriwayatakan matan Ummu Athiyah ra, inya baucap: Rasulullah saw. mamarintahakan kamu kaluar pas Hari Raya Pitrah wan Hari Raya Haji bubuhan bibinian anum, bibinian nang haid, bibinian nang badiam di kamarnya haja. Jaka bibinian nang rahatan haid baugah saurang matan tampat sambahyang hari raya, bubuhannya manyaksikan kabaikan wan mandangarakan dakwah bubuhan Muslim (yaitu mandangarakan khutbah). Ulun baucap: Ya Rasulullah, kiyapa lawan kami nang kada baisi jilbab? Inya basabda: Bubuhan bibinian nang lain supaya maminjamakan jilbabnya lawan inya. (HR. Jama'ah)
  • Diriwayatakan matan Anas bin Malik ra., inya baucap: Nabi Muhammad kada tulak ka tampat sambahyang, kacuali inya mamakani babarapa biji kurma, wan inya mamakaninya dalam jumlah bilangan nang ganjil. (HR. Bukhari wan Muslim)
  • Diriwayatakan matan Zaid bin Arqam ra., inya baucap: Nabi Muhammad manggawi sambahyang hari raya, lalu inya mambarii kamudahan (rukhsah) dalam manggawi sambahyang Jumahat, lalu inya basabda: Barang siapa nang handak sambahyang Jumahat, maka gawilah. (HR. Imam nang lima, kacuali At-Tirmidzi)[16]
  • Diriwayatakan matan Amru bin Syu'aib, matan abahnya, matan nininya, inya baucap: Sabujurnya Nabi Muhammad batakbir pas sambahyang hari raya dua balas kali takbir. Pas rakaat awal tujuh kali takbir wan pas rakaat kadua lima kali takbir, wan kadada sambahyang sunah sabalumnya wan imbahnya jua. (HR. Ahmad wan Ibnu Majah)
  • Diriwayatakan, Ibnu Mas'ud ra. batakbir pas hari-hari Tasyrik lawan lafaz nang baarti: Allah Mahaganal, Allah Mahaganal, kadada Tuhan salain Allah wan Allah Mahaganal, Allah Mahaganal wan gasan Inya sabarataan pujian. (HR. Ibnu Abi Syaibah lawan sanad sahih)
  • Diriwayatakan matan Abi 'Umair bin Anas, diriwayatakan matan saurang paman inya matan kalangan Anshar, inya baucap: Bubuhannya baucap, karana tatutup awan maka kada talihat ulih kami hilal Sawal, maka pas pagi arinya kami masih tatap bapuasaaan, lalu sabuting kapilah datang bakandaraan di siang ahir, bubuhannya basaksi di muha Rasulullah, bubuhannya maitihi hilal kamarian. Maka, Rasulullah mamarintahakan sabarataan nusia (umat Islam) supaya babuka pas wayahitu wan kaluar manunaiakan sambahyang hari raya pas isuk arinya. (HR. nang Lima, kacuali At-Tirmidzi)
  • Diriwayatakan matan Az-Zuhri, inya baucap: Nusia (bubuhan sahabat) wayahitu batakbir pas hari raya pas bubuhannya kaluar matan rumah-rumah bubuhannya manuju tampat sambahyang hari raya sampai bubuhannya sampai di tampat sambahyang hari raya, wan batakbir tarus sampai imam datang. Jaka imam hudah datang, bubuhannya badiam, wan jaka imam batakbir, maka bubuhannya batakbir jua. (HR. Ibnu Abi Syaibah)
  • Adil, Abu Abdirrahman (2018). Mujahid, Umar, ed. Ensikopedi Salat. Jakart: Ummul Qura. ISBN 978-602-7637-03-0.
  1. Chitwood, Ken (2019-06-03). "What is Eid al-Fitr and how do Muslims celebrate it? 6 questions answered". The Conversation (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-28.
  2. 1 2 Cantika, Yufi. "Shalat Idain : Pengertian, Jenis, hingga Tata Cara Melakukannya" (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-28.
  3. "Celebrate Eid al Fitr". IslamOnline (dalam bahasa Inggris). 2022-04-18. Diakses tanggal 2026-02-28.
  4. "Niat Shalat Iduladha dan Tata Cara Lengkapnya". www.bankmuamalat.co.id. Diakses tanggal 2026-02-28.
  5. 1 2 Ramadhani, Maulidina (2022-05-01). "Bacaan Sholat Idul Fitri dan Niat, Begini Tata Caranya" (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-28.
  6. "Tata Cara Sholat Idul Fitri, Lengkap dengan Niat dan Artinya". NU Online (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-28.
  7. "Warga Kota Tangerang Harus Tahu, Ini Tata Cara dan Anjuran Selama Salat Idulfitri". Diakses tanggal 2026-02-28.
  8. "Sunnah Acts to be Performed on Eid ul-Fitr" (dalam bahasa Inggris). 2016-07-04. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2020-06-13. Diakses tanggal 2026-02-28.
  9. "Sunnah Acts to be Performed on Eid ul-Fitr | Muslim Hands UK". muslimhands.org.uk (dalam bahasa Inggris). Diarsipkan dari versi asli tanggal 2020-06-13. Diakses tanggal 2026-02-28.
  10. Nurentama, Fitrian (2025-06-05). "Niat Sholat Idul Adha, Bacaan dan Tata Cara Lengkap". ZALORA Thread (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-28.
  11. Ilham (2023-04-18). "Salat Id Lebih Utama Dikerjakan di Lapangan". Muhammadiyah (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-28.
  12. "It is the Sunnah to pray the Eid Prayer outdoors – Madeenah.com" (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-28.
  13. "Prayer according to the Sunnah | WorldCat.org". search.worldcat.org (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-28.
  14. "Book sources - Wikipedia". en.wikipedia.org (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-28.
  15. "detikcom > kolom > Aa Gym". jkt.detik.com. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2006-07-22. Diakses tanggal 2026-02-28.
  16. "Shalat Idul Adha dan Jumat di hari sama: Mana yang wajib dijalankan?". Antara News (dalam bahasa Indonesia). 2025-06-05. Diakses tanggal 2026-02-28.