Capil ka isi

Urang Punan batu

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan
Urang Punan batu nang tinggal di ceruk batu karst bakudak duwa antropolog J. Stephen Lansing

Urang Punan batu atawa Urang Dayak Punan Batu adalah bubuhan masarakat adat nang sacara tradisiunal hidup bapindah-pindah wan mangganai di ceruk-ceruk batu di dairah karst Gunung Batu Benau wan di udik Sungai Sajau, Kampung Metun Sajau, Kacamatan Tanjung Palas Timur, Kabupatin Bulungan, Kalimantan Utara.[1] Wayahini, jumlah urang Punan batu dikikiraakan tarikin 106 ikung nang hidup sacara nomaden lawan wilayah balalah buhannya saluas 18.497 ha.[2]. Wayahini, masarakat Punan Batu marupakan bubuhan panggarit-paramu uncitannya nang masih aktip di hutan Kalimantan.[3]

Kahidupan susial

[babak | babak asal-mulanya]

Bubuhan Punan Batu hidup tapisah bagarumbung nang jarak paling parak kawa diilangi iya 15 hari bajalan batis.[1] Pola hidup manggarit wan mangumpulkan sumber pangan matan hutan nang malainakan garumbung yang saikung ngini lawan bubuhan urang Dayak lain nang ada di paparakan buhannya tinggal.[1] Nangkaya Dayak Kenyah nang hudah baalih ka pola hidup bahuma. Eksistensi masarakat adat Punan Batu sasain terancam lawan deforestasi wan urang batanam sawit nang sasain maranjah tanah urang.[1] Wayahini, urang Punan batu bartahan hidup lawan mahaup biyuku atawa iwak sungai wan maramu pangan matan hutan nangkaya bungkah, humbut paikat, wan humbut nibung.

Masarakat Punan Batu baisi cara bamamakan nang sasuai napang nang ada sahari-hari nang kada parlu sampai manyimpani sadiaan makanan, kacuali minyak babi hutan nang disimpan dalam tajau matan tanah liat wan dipiruhut di langit-langit guha gasan malindunginya matan hewan liar.[1] Imbah buuhannya makan baisukan, buhannya langsung badadas bacari makanan gasan kaina tanghari, nang kayaitu pulang gawian buhannya sampai kamarian. Handak saharian buahnnya gasan bagarit wan mangumpulakan bahan makanan haja gasan kaparluan sehari-hari.[1]

Urang Punan Batu juwa maramau madu matan sarang wanyi wan sarang burung walet.[1] Kadua hasil hutan nitu nang jadinya mahubungakan buhannya lawan dunia luar salawasan baabat-abat.[1] Hasil hutan ngini dihurupi lawan bamamacam barang matan peradaban mudirin, nangkaya baras, uyah, gula, wan ruku, lawan juwa pakaian babahan kain nang bagamatan manggantiakan pakaian matan kulipak kayu.[1]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Arif, Ahmad (2021). Masyarakat Adat & Kedaulatan Pangan. Jakarta: KPG (Kepustakaan Populer Gramedia. ISBN 9786024814809.
  2. Riyanto, Agung (2024-07-26). "Suku Punan Batu dan Upaya Pemkab Bulungan". Kanal Komunikasi Kementerian Lingkungan Hidup dan Kehutanan (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-03-17.
  3. Utama, Abraham (2022-05-30). "Punan Batu: Kisah suku pemburu-peramu terakhir Kalimantan, 'sampai meneteskan darah, kami menunggu pemerintah lindungi hutan kami'". BBC News Indonesia (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-03-17.