Sapundu

Patung Sapundu atawa Sepundu marupakan bantuk seni ukiran kayu khas masyarakat Dayak Ngaju matan Provinsi Kalimantan Tengah. [1] Patung Sapundu biasanya marupakan sabuting tiang kayu nang umumnya baasal matan kayu ulin nang dipahat gasan maulah wujud sabuting mahluk hidup kaya manusia atawa bamacam macam binatang. Patung kayu ngini biasanya dicat lawan warna-warna nang cerah. [2]
Batang kayu Sapundu biasanya ditanam ke dalam tanah lawan katinggian nang berkisar antara 1,5 sampai 2 meter dari parmukaan tanah. Manurut kaparcayaan masyarakat Dayak Ngaju, patung Sapundu saurang marupakan parwujudan atawa personifikasi dari arwah laluhur bubuhannya lawan pambuatan patung Sapundu ngini umumnya dimaknai sabagai bantuk panghormatan lawan bukti cinta urang-urang nang masih hidup di dunia sagan laluhur nang sudah maninggal dunia.[3]
Kagunaan
[babak | babak asal-mulanya]Patung Sapundu sabagai sabuah karya seni tradisional masyarakat Dayak Ngaju baisi babarapa kagunaan panting. Kagunaan utama patung ngini adalah sabagai tiang panampungan binatang-binatang kurban nangkaya karbau, sapi, atawa sapi nang akan dikurbanakan dalam upacara Tiwah lawan jua baguna sabagai bantuk pawakilan figur nang akan mangawani arwah manuju Lewu Tatau (alam surgawi). [4]
Jenis
[babak | babak asal-mulanya]Berdasarkan bentuk nang rancak ditamui di masyarakat, tiang patung Sapundu dibagi manjadi anam janis :
- Sapundu Hatue
- Sapundu Bawi
- Sapundu Sambali
- Sapundu Haramaung
- Sapundu Embak Bakas
- Sapundu Rahu Nyampang
Jujuhutan
[babak | babak asal-mulanya]- ↑ "Warisan Budaya Takbenda | Beranda". warisanbudaya.kemdikbud.go.id (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-12-13.
- ↑ Felicia Viona Tiaradianti (2022). "Desain dan Makna pada Ornamen Huma Betang Tumbang Toyol Desa Malahoi Dengan Tinjauan Semiotika Arsitektur" (PDF). e-journal.uajy.ac.id. Universitas Atma Jaya Yogyakarta: Bab 6.
- ↑ Iban, Carlos; Elfrida, Tuti (November 2017). "Arsitektur Religi Pesta Tiwah Dayak Ngaju" (PDF). Atrium: Jurnal Arsitektur. 3: 101–112.
- ↑ Linda Febrina, dkk (Juli 2022). Fungsi Sapundu pada Ritual Tiwah di Desa Tumbang Malahoi. Universitas PGRI Palangka Raya.