Capil ka isi

Potong Pantan

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan

Potong Pantan ialah upacara adat basambut tamu nang digawi matan urang-urang Dayak Ngaju di Kabupatin Kapuas, Kalimantan Tangah.[1][2] Upacara ni dah digawi pas zaman urang bahari wan diwarisi rajin sampai wahini. Dalam upacara ni, berataan tamu nang datang dimintai gasan mamotong batang paring hijau nang dipasang malintang di pintu masuk lawan mamakai sabilah mandau sawagai buka jalan, manolak bala, wan bentuk penghormatan.[3][4][5] Potong pantan ni diumpati lawan musik tradisional wan nyanyian nang mamakai basa Sangian.[6]

Semboyan "Tamu adalah Raja" masih tapakai gasan masyarakat di tempat ni. Makanya, sabarataan urang-urang kampung dari ketua adat sampai kakanakan akan umpat manyambut tamu-tamu lawan keramian. Pas manyambut tamu, ada jua mamotong sembelihan sawagai bentuk penghormatan gasan arwah urang-urang bahari. Upacara ni dipimpin oleh saurang pamuka agama nang diumpati doa mamakai bahasa Sangian. Upacara nang sama jua digawi pas para tamu handak kaluar dari wadah tu. Kasaian minyak lamak wan parupuian rabuk putih di pipi ujar kawa malindungi tamu matan gangguan roh buruk pas bulikan.[7]

Kaparcayaan

[babak | babak asal-mulanya]

Upacara ni digawi gasan bajauh dari hal-hal nang buruk gasan urang-urang sakitar jua wan bubuhan tamu. Kepercayaan buhannya, jakanya kayu tu dibalah kadada halangan, maka tamu tu dapat ditarima wan lancar aja jalannya wayah balalah ke situ. Kaitu jua sabaliknya, jakanya kada tabalah bujur, maka tu ada nang ditakunakan artinya balalah buhannya ke tanah urang Dayak.[6][8] Imbah paring tabalah, maka sabarataan urang akan batapuk tangan. Buhannya baarai jaka halangan ada hasilnya imbah dilalui. Uumpatan tatabuhan musik karas banar, maka menandakan pucuk potong pantan. Imbahnya balah paring, urang-urang mengasai rabuk putih di pipi atawa minyak lamak di kaning bubuhan tamu.[6] Imbahnya lagi, ditarusakan lawan tarian potong pantan.[9]

Jenis-Jenis

[babak | babak asal-mulanya]

Sabujurnya lawan sejarah, panghalang nang tapakai dalam potong pantang ni baisi banyak guna:

  • Pantan haur (paring) tapakai gasan nyambut urang nang hanyar bulik matan perang lawan bawa kamanangan wan pantan jenisnya mamakai haur kuning (paring kuning).
  • Pantan balanga (tajaw) akan tapakai pas maadakan acara kawinan adat, sawagai simbol kabangsawanan atawa kadudukan sosial.
  • Pantan garantung (gong) batujuan sama lawan balangan (tajaw).
  • Pantan bawi tu tapakai bubuhan binian nang anum, rancak digawi wayah pesta kawinan.
  • Pantan bahalai (kain panjang) tapakai gasan bubuhan tamu nang baisi jabatan, urang terhormat bakadudukan binian nang ngalih tapakai mandau.
  • Pantan tewu (manisan) tapakai wayah acara gotong royong pas panen atawa pas bagawi di padang.
  1. "Topic : upacara potong pantan | Republika Online". Republika Online. Diakses tanggal 2025-12-13.
  2. Redaksi. "Dubes Amerika Disambut Potong Pantan - Kalteng Pos". www.kaltengpos.web.id. Diakses tanggal 2025-12-13.
  3. "TETEK PANTAN, BUDAYA DAN TRADISI DAYAK KALIMANTAN TENGAH DALAM MENYAMBUT TAMU". visitKALTENG (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-12-13.
  4. "InfoPublik - TRADISI POTONG PANTAN". infopublik.id (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-12-13.
  5. Redaksi. "Potong Pantan dan Tarian Dayak Sambut Kedatangan Kajati Kalteng". seputar borneo (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-12-13.
  6. 1 2 3 "Koran Jakarta -". koran-jakarta.com. Diakses tanggal 2025-12-13.
  7. Redaksi. "Suku Dayak Katingan". www.wiwinkatingan.com (dalam bahasa Inggris). Diarsipkan dari versi asli tanggal 2014-12-20. Diakses tanggal 2025-12-13.
  8. Cakti, Aji (2024-06-27). "Kunjungan kerja ke Kalteng, Menteri ATR jalani tradisi potong pantan". Antara News (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-12-13.
  9. "Tari Potong Pantan | Ayo Menari". ayomenari.com (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2025-12-13.