Nispu Sakban
Nispu Sakban ialah paringatan pas tanggal 15 bulan kadalapan nang gugurnya di Sakban[1] matan almanak Islam. Disambat Sakban karana urang-urang Arab bahari bapancar wan bapisah pas bulan ngini gasan manggagai banyu. Malam ngini dirayakan lawan hibak nilai-nilai wan kautamaan ulih umat Islam di barbagai balahan dunia, nang mana dianggap sawagai malam istimiwa nang rahmat Allah swt. turunan[2], dusa-dusa akan diampuni, wan du'a-du'a dikabulakan. Hal ngini Nabi Muhammad saw. jua maningkatakan ibadah inya pas malam ngitu, yaitu manggawi sambahyang sunah, bazikir, wan badu'a lawan Allah.[3]
Ari ngini jua dikanal lawan Lailatul Bara'ah atawa Laylatu Nisfin min Syak'ban di Arab, wan sawagai Shab-e-Barat[4][5] di Afghanistan, Bangladisa, Pakistan, Iran, wan Hindia.[6] Ngaran-ngaran nang ditarjamahkan ngini jadi "malam paampunan dusa", "malam badu'a", wan "malam pambibasan", jua rancak diparingati lawan bajaga sapanjang malam gasan baibadah, kaya baistigfar, mambaca salawat Nabi Muhammad saw.[7], sambahyang tasbih, babacaan Yasin 3 kali, du'a-du'a pilihan, salawat Nabi Yunus as. nang sabanyak 2375 kali, wan lain nang kawa digawi.[8]
Kautamaan Nispu Sakban
[babak | babak asal-mulanya]Salah sabuting kautamaan nang paling istimiwa matan Nispu Sakban ialah anugrah pangampunan Allah swt. lawan urang-urang nang dipilih-Inya. Di malamnya, Allah mambuka lawang maaf gasan urang-urang nang bataubat wan maminta ampun. Ulih karananya, barataan umat Islam nang mamanfaatkan kajadian ngini manggawi ibadah jua mambanyaki du'a dalam upaya mamuhun ampunan matan-Inya. Nabi Muhammad saw. baucap:[3]
"Sabujurnya Allah swt. maitihi hamba-hamba-Inya pas malam Nispu Sakban, kaina Inya maampuni dusa-dusa sabarataan makhluk-Inya, kacuali urang musyrik wan urang nang bakalahian tarus." (HR. Ibnu Majah wan Ath-Thabrani)[3]
Lainnya, malam Nispu Sakban ngitu kada dusa nang diampuni Allah haja, tagal jua pahala ibadah akan dilipatgandakan wan samunyaan hajat baik akan dikabulakan.[9] Ulih karananya, malam ngini dianggap istimiwa karana kabanyakan ulama wan umat Islam parcaya, Allah mambukaakan lawang ampunan wan mancatat takdir manusia gasan satahun nang dihadap.[10]
Sawagai nang disambatakan di atas, amalan-amalan nang kawa digawi pas Nispu Sakban, yaitu:[10]

Imbah sambahyang Magrib atawa 'Isya sunah manggawi sambahyang sunah kayak Awwabin wan Tasbih dua raka'at[9], nang imbah mambaca atawa garakan hudah digawi lalu baca tasbih sabanyak 10-15 kali ngitu. Sunah pas raka'at panambaian baca Al-Kafirun wan raka'at kadua baca Al-Ikhlas.[11] Sambatan lain jua sunah baca Al-Ikhlas sabanyak 6 kali saban raka'atnya.[12]
2. Surah Yasin
[babak | babak asal-mulanya]Imbah sambahyang nang wajib atawa sambahyang sunah ngitu sunah baca Yasin 3 kali. Pas baca panambaian diharapakan gasan umurnya, kakawalan, kulawarga, wan dangsanak Muslim sabarataan dipanjangakan, lalu baca kadua diharapakan gasan rajakinya diluasakan lawan kaya nang bacaan panambaian, lalu kaitu jua bacaan katiga atawa taimbahnya diharapakan gasan maninggal husnul khatimah.[11]
3. Mambaca 2 Kalimat Syahadat
[babak | babak asal-mulanya]Kalimat ngini kalimat nang mulia jaka disambatakan tarus wan akan maulah mandapatakan rahmat Allah salabihnya lagi jaka diamalakan pas Nispu Sakban.[9]
4. Badu'a
[babak | babak asal-mulanya]Imbah babacaan tadi, ada du'a nang kawa dibaca pas Nispu Sakban, yaitu:[13]
اللَهُمَّ يَا ذَا المَنِّ وَلَا يُمَنُّ عَلَيْكَ يَا ذَا الجَلَالِ وَالإِكْرَامِ يَا ذَا الطَوْلِ وَالإِنْعَامِ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ ظَهْرَ اللَّاجِيْنَ وَجَارَ المُسْتَجِيْرِيْنَ وَمَأْمَنَ الخَائِفِيْنَ. اللَهُمَّ إِنْ كُنْتَ كَتَبْتَنِي عِنْدَكَ فِي أُمِّ الكِتَابِ شَقِيًّا أَوْ مَحْرُومًا أَوْ مُقْتَرًّا عَلَيَّ فِي الرِزْقِ، فَامْحُ اللَّهُمَّ فِي أُمِّ الكِتَابِ شَقَاوَتِي وَحِرْمَانِي وَاقْتِتَارَ رِزْقِي، وَاكْتُبْنِي عِنْدَكَ سَعِيْدًا مَرْزُوْقًا مُوَفَّقًا لِلْخَيْرَاتِ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَقَوْلُكَ الحَقُّ فِي كِتَابِكَ المُنْزَلِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكَ المُرْسَلِ "يَمْحُو اللهُ مَا يَشَاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَهُ أُمُّ الكِتَابِ" وَصَلَّى اللهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلَّمَ وَالحَمْدُ لِلهِ رَبِّ العَالَمِيْنَ[11]
Artinya:
"Ya Allah nang Mahapambari, Pian kada dibarii. Wahai Allah pambaisi kaganalan wan kamuliaan. Wahai Allah, pambari sugih wan nikmat samunyaan. Kadada Tuhan nang kada disambah kacuali Pian haja, kakuatan urang-urang nang maminta partulungan, lindungan urang-urang nang bagagai parlindungan, wan tampat aman urang-urang nang takutan. Ya Allah, jaka Pian mancatat ulun di higa Pian lawan Lauh Mahfuzh sawagai urang mambahayakan, kacau, atawa urang nang rajaki takajal, hapusakan di Lauh Mahfuzh kajadian ngitu pada ulun. Catat ulun di higa Pian sawagai urang nang baik, pamurah, wan taufiq gasan manggawi kabaikan karana Pian hudah manyambatakan Pian haja nang Mahabujur banar di dalam kitab nang malalui Rasul Pian, 'Allah mahapus wan manatapakan napa nang Inya kahandaki. Di higa Pian Lauh Mahfuzh.' Mudah-mudahan Allah mambarii salawat lawan Nabi Muhammad saw. wan kulawarga jua bubuhan sahabatnya. Samunyaan pujian gasan Allah swt. haja."[14]
Sambahyang malam, misalkan Tahajud jua dianjurakan pas Nispu Sakban. Ibadah ngini kawa digawi imbah sambahyang 'Isya lalu guring, sampai fajar timbul.[10]
6. Mambaca Al-Qur'an
[babak | babak asal-mulanya]Mambaca, manghayati, wan mantadabburi ayat-ayat Al-Qur'an ialah salah sabuting cara gasan maisi Nispu Sakban supaya ibadah nang digawi urang barmanfaat.[3]
7. Baistigfar wan Bataubat
[babak | babak asal-mulanya]Malam ngini ialah malam nang bagus gasan maminta ampunan lawan Allah swt. wan mambaiki hubungan nusia lawan-Inya saurang gasan dusa-dusa nang hudah digawi sabalumnya. Umat Islam disarankan bujur gasan mambanyaki istigfar wan du'a.[9]
8. Puasaan
[babak | babak asal-mulanya]Sunnah bapuasaan pas ari ka-13, 14, wan 15 bulan ngini. Napalagi urang-urang pas arinya ngitu bapuasaan. Ada Hadits Nabi Muhammad saw. yang diriwayatakan Imam Bukhari Numur 1833 wan Imam Muslim Numur 1956 matan Aisyah ra., nang mana inya hampir manggawi puasa sabulanan di bulan Sakban jua.[15] Puasa ngini marupakan sabuting bantuk ibadah nang kawa maningkatakan wan mandapatakan pahala nang ganal, jua jadi kasampatan barharga gasan manyiapakan saurang akan manyambut bulan Ramadan lawan hati nang labih barasih wan katakwaan labih.[16]
9. Sumbangan wan Amal Kabaikan
[babak | babak asal-mulanya]Lain ibadah saurang, manggawi amal kabaikan kaya manyumbang lawan fakir miskin jua salah sabuting ibadah nang dianjurakan pas Nispu Sakban.[10]
Ngaran Lain
[babak | babak asal-mulanya]Ngaran-ngaran lain nang kawa disambatakan gasan Nispu Sakban ngini di luar dairah, yaitu:[17]
- Malam paampunan dusa atawa Lailat al-Baraa (bahasa Arab: ليلة البراءة);
- Malam badu'a atawa Lailat al-Du'a (bahasa Arab: ليلة الدعاء);
- Nim Sha'ban di Afganistan wan Iran;
- Partangahan Sakban di nagara-nagara babasa Arab atawa Nisf Sha'ban (bahasa Arab: نصف شعبان);
- Nispu Sakban di nagara-nagara babasa Malayu
- Malam Paampunan Dusa atawa Shab-e-Barat di Hindia, Pakistan, wan Bangladisa;
- Berat Kandili di Turkiye; jua
- Bulan Arwah atawa Wulan Ruwah di Jawa, dipakai gasan mangirimi du'a lawan bubuhan urang bahari supaya mandapat paampunan dusa.
Jujuhutan
[babak | babak asal-mulanya]- ↑ "Arti kata syakban - Kamus Besar Bahasa Indonesia (KBBI) Online". kbbi.web.id. Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ "Apakah yang dimaksud malam nisfu sya'ban?". Quora. Diakses tanggal 2026-02-18.
- 1 2 3 4 "Yuk Kenali Makna, Amalan dan Keutamaan Nisfu Syaban". UIN Sunan Gunung Djati Bandung (dalam bahasa Inggris). 2025-02-07. Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ Zehadul Karim, A. H. M. (1990). The pattern of rural leadership in an agrarian society: a case study of the changing power structure in Bangladesh. New Delhi: Northern Book Centre. ISBN 978-81-85119-83-0.
- ↑ Wilkinson-Weber, Clare M. (1999). Embroidering lives: women's work and skill in the Lucknow embroidery industry. SUNY series in the anthropology of work. Albany, N.Y: State University of New York Press. ISBN 978-0-7914-4087-2.
- ↑ "Kumpulan Artikel Nisfu Syaban Terkini dan Terbaru". SINDOnews Kalam (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ Yunita, Niken Widya. "Apa Itu Malam Nisfu Sya'ban?". detiknews (dalam bahasa Indonesia). Diarsipkan dari versi asli tanggal 2022-06-28. Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ Elias, Jamal J. (1999). Islam. Religions of the world (edisi ke-1. publ). London: Routledge. ISBN 978-0-415-21165-9.
- 1 2 3 4 "Simpulkebaikan.id | 7 Amalan Malam Nisfu Syaban yang Dianjurkan Untuk Dikerjakan". simpulkebaikan.id. Diakses tanggal 2026-02-18.
- 1 2 3 4 Setiawan, Amat. "Kapan Waktu Nisfu Syakban, Ketahui Jadwal dan Amalan Terbaiknya". baznas.go.id (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-18.
- 1 2 3 Majmu' Syarif (مَجْمُوْعْ شَرِيْفْ). Surabaya. Pustaka Agung.
- ↑ "Hukum Cara Sholat Nisfu Sya'ban Sendiri Berjamaah Dan Artinya". www.almunawwar.net. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2020-04-10. Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ "Doa Malam Nisfu Sya'ban". nu.or.id (dalam bahasa Indonesia). Diarsipkan dari versi asli tanggal 2021-10-17. Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ "Doa Malam Nisfu Sya'ban Dan Maknanya Dalam Bahasa Latin Terjemahan Dan Artinya - TeknoBae.com". TeknoBae.com (dalam bahasa Indonesia). Diarsipkan dari versi asli tanggal 2022-07-05. Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ "Puasa Sunnah di Bulan Sya'ban". NU Online (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ "Puasa Nisfu Syaban 2026: Keutamaan, Niat, dan Waktu Pelaksanaannya bagi Umat Islam". BAZNAS Indonesia (dalam bahasa Indonesia). 2026-03-02. Diakses tanggal 2026-02-18.
- ↑ "Nisfu Sya'ban", Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas (dalam bahasa Indonesia), 2025-04-10, diakses tanggal 2026-02-18