Capil ka isi

Ngayau

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan

Ngayau ialah ritual manggarit atawa manggatal kapala nang digawi oleh Buhan Dayak nang badiam di Kalimantan. Gawian Ngayau ngini baurusan lawan kapala musuh. Ngayau ngini jua nang maulah Buhan Dayak dipinandui sabagai urang nang manggantal kapala urang. Buku nang ditulis oleh Carl Brock, The Head Hunters of Borneo, nang dikaluarkan di Inggris tahun 1882.[1] Gawian manggarit kapala sudah lawas jadi pamandiran lawan sudah banyak dipandirkan bubuhan penulis wan dosen.[2] Ujar Lontaan, alasan buhan nang manggarit kapala itu ada empat, ialah bamukut, kaparcayaan, iskaya, wan manajak bangunan.[3]

Ngayau di Bubuhan Dayak Ngaju

[babak | babak asal-mulanya]

Gawian manggayau di Buhan Dayak Ngaju di Kalimantan Tangah biasanya sagan upacara Tiwah, upacara ganal wan sakral di agama Kaharingan sagan maatarkan jiwa atawa ruh nang habis umur bapara ka langit nang ka tujuh. Di bubuhan Kenyah, manggarit kapala ialah baurusan lawan upacara Mamat, ialah aruh manggarit kapala sagan mahabiskan masa baduka lawan maumpati ritual bamula masuk bubuhan parajurit. [4] Buhan nang manggarit kapala biasanya kawa mamakai gigi Macan Kumbang di talinganya, hiasan kapala bulu Burung Enggang, wan tato husus sagan buhannya. Manggarit kapala di Buhan Dayak Kenyah digawi kalumpuk halus baisi sapuluh sampai dua puluh lakian bakujat baranaian wan mancungul. Buhannya mahatiakan tatangar, nang kaya burung-burung. Imbah dipakai sagan upacara Mamat, kapala-kapala barundun di palataran rumah panjang, dihadapan wadah atawa rumah katua Rumah Panjang. Bahari Buhan Dayak Iban dikadukan masih manggawi upacara manggarit kapala disambat Gawai. Upacara ini kada sagan agama haja, katia aruh ganal baisi minum-minum wan baramian.

Kayakinan Bubuhan Dayak

[babak | babak asal-mulanya]

Ada takunan di Ngayau, kanapa harus kapala wan kada hapat awak nang lain diambil. Kapala dipilih karana simbul nang pas sagan ritual karana kapala baisi muha nang sabagai simbul nang paling pas wan jati diri bubuhan. Simbul jati diri ialah atribut nang ciri khas kalumpuk surang.[5]

  1. Bock, Carl (1882). The head hunters of Borneo; a narrative of travel up the Mahakkam and down the Barito; also, Journeyings in Sumatra. Harvard University. London, S. Low, Marston, Searle, & Rivington.
  2. Aloy, Aloysius (2019). Semangat Dayak: catatan perjuangan politik Partai Persatuan Dayak, 1945-1963 (dalam bahasa Indonesia). Penerbit Buku Kompas. ISBN 978-623-241-007-7.
  3. Aloy, Aloysius (2019). Semangat Dayak: catatan perjuangan politik Partai Persatuan Dayak, 1945-1963 (dalam bahasa Indonesia). Penerbit Buku Kompas. ISBN 978-623-241-007-7.
  4. Aloy, Aloysius (2019). Semangat Dayak: catatan perjuangan politik Partai Persatuan Dayak, 1945-1963 (dalam bahasa Indonesia). Penerbit Buku Kompas. ISBN 978-623-241-007-7.
  5. Maunati, Dr Yekti (2003-01-01). Identitas Dayak (dalam bahasa Indonesia). Lkis Pelangi Aksara. ISBN 978-979-9492-98-2.