Capil ka isi

Mohammad Reza Pahlavi

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan
Mohammad Reza Pahlavi
Aryamehr
Gambar rasmi, ca.1973
Shah Iran
Berkuasa16 Siptimbir 1941 – 11 Pibuari 1979
Penobatan26 Uktubir 1967
PendahuluReza Shah
PenerusMonarki dihapusakan
Ruhollah Khomeini (sawagai Kapala Revolusi)
Abolhassan Banisadr
(sawagai Presiden)
Katua Partai Rastakhiz
De facto
2 Marit 1975  1 Nupimbir 1978
Sekretaris Jenderal
PandahuluPartai didiriakan
PanggantiPartai dibubarakan
Lahir26 Uktubir 1919
Teheran, Iran Qajar
Wafat27 Juli 1980 (umur 60)
Kairo, Mesir
Pemakaman
Nama takhta
Mohammad Reza Shah
Script error: The function "langx" does not exist.
AyahReza Shah
IbuTadj ol-Molouk
Pasangan
Anak
Alma mater
AgamaSyiah Dua Walas Imam Islam
Tanda tangan
Tanda tangan Parsia
Tanda tangan Latin
Dinas militer
Dinas/cabangAngkatan Darat Iran
Masa dinas1936–1979
KomandoDepartemen Inspeksi Angkatan Darat
Patampuran/perang

Mohammad Reza Pahlavi (basa Parsia: محمدرضا پهلوی:Moḥammad Rez̤ā Pahlavī) (diranakakan di Teheran, Iran, 26 Uktubir 1919  habis umur di Kairo, Mesir, 27 Juli 1980 pas umur 60 tahun), juga dipinandui lawan ngaran Mohammad Reza Shah (basa Parsia: محمدرضا شاه) yaitu Syah Iran mulai 16 Siptimbir 1941 sampai disuruh mundur dalam Revolusi Iran wayah 11 Pibuari 1979.Sidin iya raja kadua matan Dinasti Pahlavi wan syah pauncitan matan monarki Iran. Sidin maingkuti galaran karajaan Shahanshah (Raja Sagala Raja),[1] wan Aryamehr (Cahaya Urang Arya), wan Bozorg Arteshtārān (Kapala Pajuang).[2]

Syiah naik tahta rahatan Partampuran Dunia II, imbah invasi Inggris-Soviet ka Iran nang mamaksa abahnya, Mohammad Reza Shah, turun tahta. Wayah pamarintahan Mohammad Reza Shah, ada kajadian nasiunalisasi industri minyak Iran di bawah Pardana Mantri Mohammad Mosaddegh sampai bakajadian kudeta nang didukung Amirika Sarikat wan Inggris wayah 1953.[3] Rahatan pamarintahan sidin, Iran marayaakan kalanjutan monarki salawas 2.500 tahun imbah didiriakannya Kakaisaran Parsia lawan Koresy Agung lawan mamindahakan pamulaan kalender Iran matan Kalender Hijriyah ka tahun panubatan Koresy Besar.[4] Sidin mamaranakan Revolusi Putih, sarangkaian inovasi ekonomi wan sosial nang batujuan gasan matransformasi Iran jadi bakakuatan global. Sidin bahasil memodernisasi Iran duwa menasionalisasi banyak sumber daya alam, wan mambariiakan hak pilih gasan buhan binian. Tagal, gagal sapihak matan reformasi agraria, kadada demokratisasi nang dikritik lawan sapalih lawan, lawan juwa runtuhnya kakuatan tradisional matan bubuhan tatuha agama Shia nang sapalih sababnya marga bamamacam bahanyaran nang bakajadian kaisukannya maningkatakan oposisi lawan kakuatannya.

Tagal juwa sidin urang Muslim, Syiah lawas kalawasan kahilangan dukungan matan paralu tatuha agama Shia di Iran, utamanya marga kabijakan larangan nang kuat wan maakui Israel. Partempuran lawan bubuhan radikal agama, partisipasi partisipan komunis nang sasain banyak, campur tangan partisipan Barat dalam ekonomi Iran, wan balain pandangan pulitik lawan Mohammad Mossadegh wayah 1953 mancapai pamarintahan nang kaya otoriter. Syah wan Mossadegh sing main tuduh wan pihak lain mancuba maulah kudeta nang ayungannya maulah runtuhnya Mossadegh. Sapalih kabijakan kontroversial dilaksanaakan, tamasuk larangan lawan Partai Tudeh wan panindasan lawan parontak oleh dinas rahasia Iran, SAVAK. Amnesty International manyurapakan bahwa Iran baisi 2.200 tahanan politik wayah 1978.[5]

Wayah 1979, karuhan politik sudah baubah jadi revolusi sampai 16 Januari 1979 sidin bahasil mamaksa Raja gasan maninggalakan Iran imbah mamarintah 37 tahun lawasnya. Kada lawas imbah nitu, kakuatan revolusioner mamindahakan pamarintahannya jadi Republik Islam nang dikapalai lawan Ayatollah Ruhullah Khomeini. Mohammad Reza Pahlavi wan barataan kaluarga sidin dbuang ka Mesir, di mana Sidin dapat suaka pulitik matan Presiden Anwar Sadat sampai habis umur.

Mohammad Reza Pahlavi maninggal di Kairo, Mesir pas umur 60 tahun marga komplikasi makroglobulinemia Waldenström, panyakit limfoma non-Hodgkin wayah 27 Juli 1980. Presiden Sadat manyadiakan pamakaman nagara gasan sidin.[6] Salain dihadiri lawan barataan Dinasti Pahlavi, Presiden Mesir Anwar Sadat, mantan Presiden AS Richard Nixon, wan mantan Raja Yunani Konstantin II jua mandatangi acara pemakaman sidin di Kairo.[7]

Mohammad Reza Pahlavi dipatak di Masigit Al-Rifa'i di Kairo, masigit nang baisi nilai simbolis tinggi. Dua raja pauncitan matan dua monarki nang hudah runtuh dipatak di sana, yaitu Mohammad Reza Shah Pahlavi matan Iran wan Raja Farouk matan Mesir, nang mana juwa iya mantan paman-paman sidin. Alkahnya ada di subalah kiwa lawang utama. Batahun sabalumnya, abahnya wan pandahulunya, Reza Shah, jua dipatak di masigit ngini.

  1. D. N. MacKenzie. A Concise Pahlavi Dictionary. Routledge Curzon, 2005.
  2. M. Mo'in. An Intermediate Persian Dictionary. Six Volumes. Amir Kabir Publications, 1992.
  3. All the Shah's Men, Stephen Kinzer, p. 195–196.
  4. "Salinan arsip". Diarsipkan dari versi asli tanggal 2016-12-22. Diakses tanggal 2016-01-07.
  5. "Salinan arsip". Diarsipkan dari versi asli tanggal 2016-12-22. Diakses tanggal 2016-01-07.
  6. Shah's Flight Error in Webarchive template: Empty url.. Time. 31 March 1980
  7. http://www.nytimes.com/1988/11/06/books/someone-else-s-problem.html