Masakan Batak
| Artikal naya marupakan bagian matan |
| Masakan Indunisia |
|---|
|
|
Masakan Batak adalah parian masakan nang dipangaruhi seni wan tradisi masakan masarakat Batak nang bagana di wilayah Sumatra Utara, Indunisia. Masakan Batak marupakan sabuting parian masakan Indunisia. Sabuting panciri masakan Batak adalah katuju mamakai andaliman (Zanthoxylum acanthopodium) sawagai rampah utamanya. Marga nitu, andaliman bahanu disambat ""Sahangnya urang Batak"".[1]
Kabanyakan urang Batak wayahini baagama Kristen, kada nangkaya suku-suku di paparak (nang kaya Aceh, Minangkabau, wan Melayu), kabanyakan masakan Batak kadada pantangan lawan aturan halal.[2] Daging bawi wan darah dimakan juwa dalam tradisi kuliner Batak. Banyak makanan nang paling nyaman di daerah itu diulah matan daging bawi wan makanan nang diulah lawan bahan nang kada biasa, tagal ada juwa makanan halal.
Pusat seni kuliner Batak ada di kuta-kuta di dataran tinggi Sumatra Utara, misalnya di kawasan Kabupatin Karo yaitu Kabanjahe wan Berastagi. Pahadangan nitu di babarapa wadah di parak Danau Toba, banyak nang manarima makanan iwak banyu tawar nang kaya iwak mas. Salain di Sumatra Utara, di Jakarta atawa Bekasi lawan sakitarnya kawa tahagai Lapo atau rumah makan has Batak.
Riwayatnya
[babak | babak asal-mulanya]Amun masakan Sumatra di daerah lain banyak manunjukakan pangaruh seni masakan asing, kaya masakan Minangkabau, Melayu, wan Aceh manunjukakan masakan parian kari nang padat dipangaruhi seni masak India wan Arab, maka masakan Batak labih manunjukakan tradisi masakan asli suku-suku Austronesia. Misalnya, masak daging bawi lawan darahnya, jua kawa ditamuakan dalam tradisi masakan Filipina, yaitu dinuguan. Lawan juwa, wayah mulai banyak suku Nusantara umpat ajaran Islam, seni masak nang kada halal, kaya mamakai daging bawi, daging kuyuk, atawa darah, hudah ditinggalkan wan langlam, wan wayahini hanya basisa di wilayah budaya non-Muslim kaya di Tanah Batak.
Bumbu wan rarampah
[babak | babak asal-mulanya]Lain-lain juwa wilayah pangaruh kuliner Batak wan Aceh antara lain ditandai lawan pamakaian rampah; mamilih kari atawa andaliman. Urang Aceh di pasisir mamakai daun kari (Murraya koenigii) sabagai rampah utamanya, Lawan juwa urang Batak cenderung katuju duwa andaliman. Inguhnya andaliman mulai tadingur mulai tumatan dataran tinggi Gayo di Aceh Tengah tarus ka tanggara sampai ka Berastagi di Tanah Karo.[3]
Ada banyak masakan has Batak wan mamakai bamamacam bumbu atawa resep unik. Bumbu nang paling banyak dipakai dalam masakan Batak adalah andaliman, wan gasan sabarataan parian arsik dipakai bawang Batak. Sambal tuktuk, misalnya, mamakai campuran andaliman. Bumbu-bumbu lain nang rancak dipakai dalam masakan Batak tamasuk limau kuit wan daun salam, katumbar, bawang merah, bawang putih, lombok, sahang, sarai, tipakan, laus, wan janar.
Daging
[babak | babak asal-mulanya]Marga masarakat Batak salawasan abad ngini hidup bangsa takungkung wan mampartahanakan sistem kaparcayaan leluhurnya, banyak elemen asli budaya buhannya nang masih hidup, tamasuk seni kuliner Batak. Wayahini banyak urang Batak nang baagama Kristen, kaya masarakat Batak Toba, Batak Karo, Batak Simalungun, wan Batak Pakpak, jadi daging bawi wan kuyuk rancak dimakan. Daging kuyuk rajin disambat B1, mamakai bahasa Batak gasan kuyuk nang artinya "biang", tagal amun daging bawi rancak disambat B2. Daging bawi (B2) atawa kuyuk (B1) itu rajin dimasak dalam darahnya sorang wan diambih sabagai sangsang, atawa dibanam jadi Bawi babanam karo.
Tagal ada jua masarakat Batak nang Muslim, misalnya masarakat Batak Angkola wan Batak Mandailing, jadinya buhannya manaati hukum makanan agama Islam yaitu makan makanan halal haja wan kada makan daging bawi, daging kuyuk, wan darah nang dilarang dalam agama Islam.
Sabuting masakan daging bawi has Batak nang terkenal adalah bawi banam karo (sering disingkat sebagai BPK) nang dikatujui urang sana wan terkenal sacara nasiunal malalui lapo atawa restoran Batak di kuta-kuta ganal di Indunisia. Bawi banam karano tardiri matan slice daging bawi banam lawan talu saus penyerta: samangkuk kaldu nang diulah matan jarangan tulang bawi, sapiring darah bawi nang dimasak lawan sahang wan lombok, duwa sapiring sambal tajam.[4]
Parian daging nang rancak juwa dimakan dalam masakan Batak adalah daging buhaya wan sapi, duwa ayam. Manuk napinadar adalah ayam banam nang dikubuy darah ayam itu saurang, dibumbui duwa andaliman wan bubuk bawang putih. Tasak telu adalah sabuting masakan ayam nang terkenal. Tasak telu sacara harfiah baarti "Sakak tiga kali", dan tardiri matan talu bagian: Makanan pamulaan adalah ayam nang hudah masak. Makanan kadua adalah saus nang diulah matan bigi jagung nang hudah masak nang di banam-banam, rarampah wan diracikakann lawan sisa kaldu matan ayam nang hudah dibanam. Bagian katalu adalah bamacam-macam sayuran bacancang wan nyiur babumbu.
Iwak
[babak | babak asal-mulanya]Sebagai suku nang bagana di udiknya Sumatra Utara, iwak banyu tawar nang hidup di sungai atawa Danau Toba rancak dimakan lawan masarakat Batak. iwak mas rajin dimasak jadi arsik atawa dengke mas na niura, yaitu iwak nang kada dimasak, tagal wastu dimbumbui haja. Salain iwak mas, iwak pintit, mujair rajin dimasak jadi na tinombur.
Bahan-bahan eksotik
[babak | babak asal-mulanya]Makanan Batak bahanu mamakai daging nang kada biasa kaya daging kuyuk (B1 atawa "biang") nang dimasak sangsang atawa dibanam haja.
Sabuting makanan unik nang kada biasa adalah pagitpagit nang inguhnya mandingur. Bahan-bahannya tamasuk sayur-sayuran daun nangka, santan, tarung asam, kambang matan tanaman lokal nang tarsadia, wan saus arsik. Daging bawi atawa daging sapi kawa tapakai dalam masakan ngini. Uniknya pagitpagit adalah barataan bahan sayuran nitu dikambuh duwa jus matan isi lambung sapi atawa makanan nang hudah dimamah wan disulum lawan satwa tadi.
Makanan unik lainnya nang mulai jarang tahaga adalah kidu, yaitu hulat atawa larva rapun hanau nang disanga satumat imbahnya dimasak dalam kuah arsik, sabuting parian saus Batak nang diulah matan racikan andaliman, janar, bawang putih, wan kaminting.
Daptar makanan
[babak | babak asal-mulanya]Daptar masakan has Batak
[babak | babak asal-mulanya]Daptar papuluran Batak
[babak | babak asal-mulanya]Jujuhutan
[babak | babak asal-mulanya]- ↑ ROW/WSI (Saturday, 20 April 2013 08:48). "Andaliman, Batas Bumbu Batak dan Aceh". kompas.com (dalam bahasa Indonesian). Kompas.com. Diakses tanggal November 10, 2013.
- ↑ Roslin, Tash (June 30, 2009 7:23 pm). "Batak Karo, Extremes In Cuisine". www.thejakartaglobe.com (dalam bahasa english). The Jakarta Globe. Diakses tanggal November 10, 2013.
- ↑ ROW/WSI (Saturday, 20 April 2013 08:48). "Andaliman, Batas Bumbu Batak dan Aceh". kompas.com (dalam bahasa Indonesian). Kompas.com. Diakses tanggal November 10, 2013.
- ↑ Roslin, Tash (June 30, 2009 7:23 pm). "Batak Karo, Extremes In Cuisine". www.thejakartaglobe.com (dalam bahasa english). The Jakarta Globe. Diakses tanggal November 10, 2013.