Manggis
| Manggis
| |
|---|---|
| Taksunumi | |
|
| |
| Tata ngaran | |
| Sinonim takson (id) |
|
Manggis (Garcinia mangostana L.) iyalah ngaran rapun nang hijau salawasan matan dairah tropika nang diyakini tiba matan Samananjung Malaya lawan menyebar ka Kapulauan Nusantara. Manggis hudah ditanami urang tumatan jaman purba di wilayah Asia Tropis.[1][2][3][4]
Manggis hingkat tumbuh sampai 6 - 25 m.[4] Buahnya gin juwa disambat manggis, bakalir habang bakambuh bigi ramania wayah masak, tagal ada juwa huaran nang kulitnya bakalir habang. Buah manggis dalam pardagangan digalari "ratu buah", nang bapasangan lawan durian, si "raja buah". Buah ini baisi kandungan antiinflamasi lawan antioksidan.[5] Nang jadinya, di luar negeri buah manggis dipinandui jadi buah nang baisi kadar antioksidan paningginya di dunia.
Manggis bakulaan lawan kokam, asam kandis lawan asam gelugur, rarampah padu nang rancak dipakai di masakan India lawan Sumatra.
Parapunan
[babak | babak asal-mulanya]
Manggis iya rapun tropis nang tumbuh di suhu hangat lawan stabil, lamun suhu di bawah 0 °C (32 °F) salawasan, pacangan maulah rapun nang ganal kada tumbuh. Urang nang bakabun lawas, rajin batanam rapunnya di padang luas nang isuknya pacangan dibawa ka dairah ekstrem, di selatan Florida.
Manggis basipat apomiksis obligat, nang artinya bigi kada diulah matan fertilisasi wan diduga baisi keanekaragaman genetik nang kada banyak, jadinya dikikirakan manggis di alam wastu sabuting klon wan sifapnya mahirip induknya. Pakulihan matan di lapangan mahasilakan adanya keanekaragaman manggis nang bisa ai dipungkalai faktor lingkungan mau pun faktor genetik marga mutasi alami nang tapaimbai duwa sajarah tanaman manggis nang umurnya tuha mulai bahari. [6]
Buah manggis nang anum kada parlu bapupuk, pamulaan pacangan bakalir hijau pucat atawa handak putih di bawah kanopi. Wayah buah baganal, salawas 2 sampai 3 bulan isuknya, kalir kulimbitnya pacangan jadi hijau kadap. Rahatan ngini, buah batambah ganal sampai kulitnya baukuran 6–8 cm nang salajur bakaras sampai buahnya masak.
Sipat kimia matan parmukaan bawah kulit manggis tardiri matan bamamacam polifenol, nangkaya xanthones lawan tanin nang manjamin astringent kawa mahambat sarangga, kulat, virus tanaman, hayumu lawan pamakan binatang, wayah buah balum masak. Amun handak masak, kaina kulit buahnya balambik saurang.
Makanan
[babak | babak asal-mulanya]Manggis dimakan wayah buahnya hudah masak, caranya iya kulitnya dibalah wan isinya dikaluarakan.
Itihi juwa
[babak | babak asal-mulanya]Jujuhutan
[babak | babak asal-mulanya]- 1 2 "Garcinia mangostana L". Plant of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. 2023. Diarsipkan dari versi asli tanggal 29 January 2022. Diakses tanggal 8 January 2022.
- ↑ Yao, T. L.; Nazre, M.; McKey, D.; Jalonen, R.; Duminil, J. (March 2023). "The origin of cultivated mangosteen ( Garcinia mangostana L. var. mangostana ): Critical assessments and an evolutionary-ecological perspective". Ecology and Evolution. 13 (3). Bibcode:2023EcoEv..13E9792Y. doi:10.1002/ece3.9792. PMC 10020034
Periksa nilai |pmc=(bantuan). PMID 36937066 Periksa nilai|pmid=(bantuan). - ↑ Nazre, M. (August 2014). "New evidence on the origin of mangosteen (Garcinia mangostana L.) based on morphology and ITS sequence". Genetic Resources and Crop Evolution. 61 (6): 1147–1158. Bibcode:2014GRCEv..61.1147N. doi:10.1007/s10722-014-0097-2.
- 1 2 Morton, Julia F (1987). "Mangosteen". Fruits of warm climates. Purdue University. hlm. 301–304. Diarsipkan dari versi asli tanggal 19 June 2014. Diakses tanggal 4 December 2012.
- ↑ "Manfaat Buah Manggis untuk Menjaga Kolesterol dan Kesehatan Jantung". Fimela. 21 November 2023. Diakses tanggal 11 Juni 2025.
- ↑ Analisis keanekaragaman genetik dan fenotip manggis (Garcinia mangostana L.) dan kerabat dekatnya
Pranala luar
[babak | babak asal-mulanya]| Wikimedia Commons baisi média nang baraitan lawan: |
- (Basa Inggris) Fruits of Warm Climates: Mangosteen
- (Basa Inggris) Know and Enjoy Tropical Fruit: Durian & Mangosteens Archived 2009-10-13 at the Wayback Machine
- (Basa Inggris) Garcinia mangostana (Clusiaceae) Archived 2009-03-12 at the Wayback Machine
- (Basa Inggris) Mangosteen Research Studies Archived 2005-09-23 at the Wayback Machine
- (Basa Inggris) Five Decades with Tropical Fruit, A Personal Journey (2001) by William Francis Whitman