Kungkum
Kungkum atawa nang dipinandui urang banyak lawan ditindihi urang halus (basa Inggris: sleep paralysis: bahasa Indunisia: kelumpuhan tidur; {{{3}}}) yaitu sambatan gasan kaadaan kada kawa bagarak rahatan guring atawa pas bapuat. Urang nang kungkum rajin bamasalah wayah handak manggarakakan tangan atawa jariji, kada kawa basuara, wan lainnya. Kungkum rajin nitu diraitakan urang lawan halusinasi nang maulah takutan atawa tamimpi kada baik.
Kungkum nang tajadi yaitu wayah urang sudah guring, wayah inya janak, atawa pas inya tabangun pas inya kungkum. Kundisi ngini rajin tajadi bila urang nang guring batilantang atawa awak hadap ka atas, nang ditandai lawan asa gulu dikacak, dada sasak, awak kada kawa bagarak lawan suara asa tatahan.
Kungkum wayah guring diyakini marga gangguan fase guring REM, nang maulah atonia otot langkap nang mancagah urang gasan bagarak di luar mimpi. Kungkum juwa diraitakan lawan gangguan lain nangkaya narkolepsi, migrain, gangguan kacamasan, wan apnea guring obstruktif.[1][2]
Prevalensi
[babak | babak asal-mulanya]Kungkum guring isolasi rajin dialami lawan pasien nang didiagnosis baisi narkolepsi. Kikira 30-50% urang nang didiagnosis lawan narkolepsi sudah marasai kungkum sawagai gejala tambahan.[3][4] Prevalensi kungkum di kalangan populasi umum yaitu kikira 6,2%. Banyak urang nang sudah marasai kamatian kada lawasnya tajadi sakali satahun. Pahadangan nitu, 3% matan individu sudah marasai kungkum nang tajadi saban malam; kaya nang dicatat sabalumnya, urang ini didiagnosis baisi RISP.[3] Kungkum kawa tajadi di lakian wan binian. Tagal, kelompok umur tartantu kawa jadi tarancak marasai kungkum. Kikira 36% urang nang sudah marasai kungkum datang matan umur antara 25-44 tahun, wan umur rata-rata urang nang panambayan marasai kungkum ini yaitu 14-17 tahun.[3]
Panciri
[babak | babak asal-mulanya]Patofisiologi kungkum baluman kawa diitihi banar napa pungkalanya, tagal ada sapalih teori ihwal napa nang maulah urang jadi kungkum. Nang pamulaan datang matan pamahaman bahwa kungkum yaitu parasomnia marga fase REM wan bapuat, nang artinya utak masih guring tagal awak handak bangun, jadi awak kada saijaan.[5] Studi polisomnografi mahaga bahwa urang nang kungkum baisi waktu guring REM tahandap matan nang rajin.[6] Studi ini mamadahakan juwa bahwa amun guring kada taatur kawa maulah guringnya kungkum marga kurang guring, jadinya REM taganggu inya.
Salain nitu, panalitian lain mahaga bahwa kurang guring juwa bisa maulah kungkum. Bardasarkan galumbang utak, guring tabagi jadi ampat tahap. Tahapan nitu yaitu tahapan hanyut (satangah sadar), mulai taguring, taguring janak wan tahapan REM. Pas REM, itulah nang jadi mimpi. Pas kundisi awak kauyuhan atawa kurang guring, galumbang utak kada bajalan lawan tahap guring nang banaran; matan kaadaan sadar ka tahap guring hanyut, lalu langsung ka tahap REM. Jadi, pas utak tiba-tiba bangun matan tahapan REM tagal awak kada sampai, nah nitu bisa bakajadian kungkum. Inya sadar, tagal awak kada kawa bagarak. Ditambah pulang lawan bahalusinasi ada mahluk cungul nang sabujurannya ciri matan mimpi.[7]
Kungkum rancak disambungkan lawan halusinasi nang parah (hipno-pompik atawa hipnagogik) wan takutan nang parah banar.[8] Urang takutan inya bapikir kada kawa guring utamanya marga bahalusinasi. Unsur-unsur halusinasi pas marasai kungkum mamungkinakan urang tajanak mimpi tarasa jadi nyata, marga banda nang kada masuk akal bisa cungul di paguringan atawa dihadapan mata urangnya.[9]
Ada idabul bahwa kungkum ngini basipat katurunan.[10] Panalitian lawan sapasang anak kambar manunjukakan amun ada saikung nang marasa kungkum wayah guring, maka nang lainnya jua mungkin marasainya.[10]
Sapalih faktor sudah diidentifikasi sawagai faktor nang maulah kungkum. Faktor-faktor ngini tamasuk insomnia wan kurang guring, jadwal guring nang kada taatur, guring batalantang, kabanyakan pikiran, karancakan mauntal stimulan, kauyuhan awak, lawan juwa tamakan obat-obatan tertentu gasan manangani ADHD.[11] Guring batilantang nang disambat sawagai pungkala utama nang maulah kungkum.[12] Kungkum jua bisa jadi partanda narkolepsi (guring bakajutan), sleep apnea (ngantuk), kecemasan, atawa depresi.
Di wadah urang
[babak | babak asal-mulanya]Wayah kungkum, urang rancak bapikir halusinasi, kaya tajanak urang subalah atawa humbayang hirang di paguringan. Nang maulah, kajadian ngini diraitakan lawan hal-hal mistis.
- Di Finlandia wan Swedia, kungkum diparcaya marga digawi 'mare', mahluk gaib nang bakawan lawan inkubi wan succubi. Ujar urang sana, mare yaitu bibiniang nang dikutuk wan awaknya dibawa pas inya guring wan kada sadar. Imbahnya, inya mandatangi ka urang-urang kampung wan baduduk di balikat buhannya wayah buhannya guring, nang maulah buhannya tamimpi kada baik.[13]
- Dalam kisah rakyat Newfoundland, South Carolina wan Georgia, kungkum diulah gawi lawan mahluk jahat bangaran 'hag', nang maninggalakan awaknya wayah malam, wan duduk di dada urang nang guring. Urang nitu imbahnya bapuat marga barasa kana teror lawan ngalih bahinak marga dadanya diduduki hag.
- Di Fiji, kajadian ngini disambat 'kana tevoro', nang artinya dimakan hantu. Hantu ngini diparcaya dingsanak saurang nang hanyar mati wan babulik gasan manuntungakan masalah nang tuntung balum.
- Di Turki, kungkum disambat 'karbasan', nang kisahnya ada hantu nang bakunjang ka wadah kita wayah guring.
- Di Thailand, Kungkum diparcaya ulah gawi hantu matan kisah rakyat nang dipinandui bangaran Phi Am.[14]
- Di Malaysia, kungkum sama haja lawan di Indunisia yaitu ditindihi urang halus
- Di Meksiko, disambat lawan se me subio el muerto nang diparcaya bahwa ada roh urang mati nang barikit ka urang nitu.
- Di Japang, nitu disambat kanashibari, mahirip lawan Meksiko bahwa ada urang nang diikat lawan urang halus.
Jujuhutan
[babak | babak asal-mulanya]- ↑ Ohayon, M.; Zulley, J.; Guilleminault, C.; Smirne, S. (1999). "Prevalence and pathologic associations of sleep paralysis in the general population". Neurology. 52: 1194–2000.
- ↑ Terrillon, J.; Marques-Bonham, S. (2001). "Does Recurrent Isolated Sleep Paralysis Involve More Than Cognitive Neurosciences?". Journal of Scientific Exploration. 15: 97–123.
- 1 2 3 Ohayon, M.; Zulley, J.; Guilleminault, C.; Smirne, S. (1999). "Prevalence and pathologic associations of sleep paralysis in the general population". Neurology. 52: 1194–2000.
- ↑ Dauvilliers, Y.; Billiard, M.; Montplaisir, J. (2003). "Clinical aspects and pathophysiology of narcolepsy". Clinical Neurophysiology. 114: 2000–2017.
- ↑ Goldstein, K. (2011). "Parasomnias". Dis Mon. 57: 364–88.
- ↑ Walther, B.; Schulz, H. (2004). "Recurrent isolated sleep paralysis: Polysomnographic and clinical findings". Somnologie - Schlafforschung und Schlafmedizin. 8: 53–60.
- ↑ Cheyne, J.; Rueffer, S.; Newby-Clark, I. (1999). "Hypnagogic and Hypnopompic Hallucinations during Sleep Paralysis: Neurological and Cultural Construction of the Night-Mare". Consciousness and Cognition. 8: 319–337.
- ↑ Hersen, Turner & Beidel. (2007) Adult Psychopathology and Diagnosis. p. 380
- ↑ Hersen Turner & Beidel. (2007) Adult Psychopathology and Diagnosis
- 1 2 Sehgal, A.; Mignot, E. (2011). "Genetics of Sleep and Sleep Disorders". Cell. 146: 194–207.
- ↑ Terrillon, J.; Marques-Bonham, S. (2001). "Does Recurrent Isolated Sleep Paralysis Involve More Than Cognitive Neurosciences?". Journal of Scientific Exploration. 15: 97–123.
- ↑ Cheyne, J. (2002). "Situational factors affecting sleep paralysis and associated hallucinations: position and timing effects". Journal Of Sleep Research. 11: 169–177.
- ↑ Bjursell, Aurore (13 December 2010). "Interview with director Filip Tegstedt, about Marianne". Diakses tanggal 13 May 2011.
- ↑ ผีอำ[dead link]