Capil ka isi

Kuala Kapuas

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan
Kuala Kapuas
Indung banua kabupatin
Bundaran Ganal Kuala Kapuas
Bundaran Ganal Kuala Kapuas
Koordinat: Citakan:Coords
NagaraIndunisia
WilayahKalimantan
ParupinsiKalimantan Tangah
Populasi
  Total90,209 ikung
  Karacapan0,0229/km2 (590/sq mi)
Wewidangan galahUTC+07:00 (Waktu Indunisia Barat)
Kode aréa0513

Kuala Kapuas iyalah ngaran indung banua Kabupatin Kapuas, Kalimantan Tengah. Kuta ngini dilalui ulih Sungai Kapuas nang jua jadi tulang punggung ekonomi dairah ngitu.[1] Kuala Kapuas tamasuk Kuta satelit gasan Banjarmasin, Kalimantan Selatan. Bahari, pajalanan matan Kuala Kapuas ka Banjarmasin malalui Sungai Kapuas wan Barito, tagal wayahini pajalanan ngitu kawa dilalui jalan darat malalui Jumbatan Barito (parak Banjarmasin) wan Jumbatan Pulau Petak (Kuala Kapuas) nang jaraknya 46 km.

Panduduk asli di Kabupatin Kapuas adalah urang Dayak Ngaju, nang tadiri matan dua suku, yaitu Uluh Kapuas - Kahayan nang madam di sapanjangan higa sungai Kapuas- Kahayan bagian bawah wan tangah, wan Uluh Oot danum nang madam ka higa sungai Kapus- Kahayan Bagian atas.

Panyebaran panduduk di sepanjang tepi sungai ngitu, kada kawa diprediksi ruang wan waktu sacara akurat, karena kadada peninggalan nang jelas atawa tulisan sabagai pegangan. Kawasan ngini di bagian bawahnya, masih marupakan rawa pasang surut, nang kada mungkin maulah rempah-rempah sabagai komoditas dagang nang ramai pada wayah itu, walaupun kapal-kapal perusahaan Walanda sudah mandaki bandar Banjarmasin sejak tahun 1606.

Hingga VOC dibubarakan wan digantiakan ulih pamarintah Hindia Belanda pada tahun 1800, kawasan Kapuas-Kahayan wan panduduknya masih lawas terisolasi matan hubungan lawan dunia luar.

Pebruari 1860, dalam rangka manitihi lalu lintas banyu di kawasan Kapuas, pihak Belanda mambangun sabuah benteng di Ujung Murung parak muara sungai Kapuas. Babarapa ada benteng di wadah ngitu, lahir ngaran "Kuala Kapuas" nang diambil matan sebutan panduduk setempat, nang handaknya mangarani dalam bahasa Dayak Ngaju "Tumbang Kapuas", sairing itu ditempatakan saurang Pejabat Walanda sabagai Gezaghebber (Pemangku Kakuasa) nang ditangkap ulih komandan benteng nang bahubungan. Jadi kawasan Kapuas - Kahayan kada lagi dibawah pengawasan Panguasa nang bajabat di Marabahan, salain itu ditunjuk jua pejabat Temanggung Nikodemus Ambuse sabagai Kepala Distrik (Districtshoofd) .

Pahadangan nitu kampuang di sabalah, yaitu di kampung Hampatung nang jadi wadah kediaman kapala distrik, nang pada saat itu baandak di sekitar Sungai Pasah, sajak pambukaan kanal Anjir (kanal) Serapat tahun 1861 tarus baubah matan pamukiman rumah adat Betang ka kampuang padumukan biasa. Salain itu ditambah lagi Stasi Zending di Barimba pada tahun 1868, diikuti munculnya kampung urang Cina antara kampung Hampatung wan Barimba serta terbentuknya kampung lawan ngaran kampung Mambulaudi di sekitar kampung Hampatong.

Dari bamacam kajadian wan keterangan tasabuik, akhirnya dijadikan sabagai acuan untuak hari jadi Kuta Kuala Kapuas, yaitu dari mulanya Betang Sungai Pasah nan didirikan sabagai satu-satunya pamukiman adat nan paliang tuwo di lingkungan batas Kuta Kuala Kapuaas (nang masih utuh pado wakatu pamulahan pambangunan Kuta katiko Toemenggoeng Nicodemus Djaija Negara mulai manubuakan bentangnya di kampung Hampatung pado taun 1863). Jadi di lokakarya penyempurnaan buku sejarah Kabupaten Kapuas pada tanggal 1-2 Desember 1981 di Kuala Kapuas, manantukan hari jadi Kuta Kuala Kapuasi pada tanggal 21 Maret 1806 berdasarkan atas didiriakannya Betang Sungai Pasah pada tahun 1806, sekaligus pada tanggal 21 Maret 1951 sabagai hari jadi Pemerintah Kabupaten Kapus.

  1. Kapuas, Kuala. "KUALA KAPUAS Mobile Version" (dalam bahasa Indonesia). Diarsipkan dari versi asli tanggal 2022-08-13. Diakses tanggal 2022-06-23.