Capil ka isi

Akikah

Tumatan Wikipidia Banjar, kindai pangatahuan
Saurang anak mambawa kambing gasan baakikah

Akikah (basa Arab: عقيقة, translitarasi: Aqiqah) ialah pangurbanan inguan dalam syariat Islam sawagai bantuk rasa syukur umat Islam lawan Allah tarait bayi nang diranakakan.[1] Hukum akikah ujar pandapat nang kuat banar ialah sunnah muakkadah gasan bubuhan nang "kawa", imbah sapalih ulama manyataakan wajib digawi ngini, wan ngini ialah pandapat jumhur ulama manurut Hadits.[2] Lalu ada ulama nang manjalasakan, akikah sawagai panabus, baarti akikah ngitu akan manjadiakan tali pangikat matan jin talapas nang mairingi sabarataan bayi pas ranak.[3][4]

Arti Akikah

[babak | babak asal-mulanya]

Sacara basa, akikah diranakakan matan basa Arab ialah mamutus, pamutungan. Dalam istilah, akikah baarti manyambalih kambing pas hari katujuh (matan kalahiran saurang bayi) sawagai rasa syukur lawan rahmat Allah barupa saurang anak diranakakan. Kaya dalam arti di atas, akikah ialah manyambalih kambing pas ari katujuh salawas saurang anak diranakakan, sawagai rasa syukur lawan Allah swt.[5] Tagal, bulih jua manggantii kambing lawan onta atawa jua sapi lawan syarat onta atawa sapi ngitu gasan saikung anak haja, kada kaya kurban nang dibulihakan gasan 7 urang. Sapalih ulama bapandapat, akikah bulih lawan kambing haja, sasuai dalil-dalil nang datang matan Rasulullah saw.

Imam Ahmad wan At-Tirmidzi mariwayatakan matan Ummu Kurz Al-Ka'biyyah, inya batakun lawan Rasulullah tarait akikah. Inya basabda, "Gasan anak lalakian disambalihakan dua ikung kambing wan anak bibinian disambalihakan saikung, wan kada akan mambahayaakan pian sakalian, napakah (sambalihan ngitu) lakian atawa binian."

Kawa disimpulakan, jaka sasaurang bakamampuan gasan manyambalih dua ikung kambing gasan akikah anak lalakiannya, maka biar inya manggawinya, tapi jaka kada kawa, maka saikung kambing gasan akikah anak lalakian jua dibulihakan wan mandapatakan pahala.

Akikah marupakan salah sabuting hal nang disyariatakan dalam Islam. Dalil-dalil nang manyataakan hal ngini, antaranya ialah Hadits, "Saban anak dituntut lawan akikahnya." Hadits lain nang manyataakan, "Anak lalakian (akikahnya dua ikung kambing), jaka anak bibinian (akikahnya saikung kambing)."[3]

Gasan saurang abah nang kawa handaknya mahidupakan sunah ngini sampai inya mandapatakan pahala. Lawan syariat ngitu, inya dapat bapartisipasi dalam manyabarakan rasa cinta di masarakat lawan maundang bubuhan tatangga dalam walimah akikah ngitu.

Status hukum akikah ialah sunah. Hal ngitu sasuai lawan pandapat kabanyakan ulama, kaya Imam Syafi'i, Imam Ahmad, wan Imam Malik, lawan badasarkan dalil di atas. Bubuhan ulama ngitu kada sapandapat lawan nang manyambat wajib, lawan manyataakan, saandainya akikah wajib, maka kawajiban ngitu jadi suatu hal nang dikanal banar ulih agama, wan saandainya akikah ngitu wajib, maka Nabi Muhammad jua musti hudah manjalasakan akan kawajiban ngitu.

Babarapa ulama, kaya Imam Hasan Al-Bashri, Imam Laits, bapandapat, hukum akikah ialah wajib. Pandapat ngini badasarkan karana salah sabuting Hadits, "Kullu ghulamin murtahanun bi aqiqatihi," baarti: Saban anak dituntut lawan akikahnya. Bubuhannya bapandapat, Hadits ngini manunjukakan dalil wajibnya akikah wan manafsirakan, saurang anak tatahan syafaatnya gasan urang tuhanya sampai inya diakikahi. Ada jua sapalih ulama nang maingkari disyariatkan akikah, tapi pandapat ngini kada badasar banar. Ulih karananya, pandapat kabanyakan ulama labih utama gasan ditarima karana dalil-dalilnya nang manyataakan inya ialah sunnah.

Akikah disunnahkan digawi pas ari nang katujuh matan ranakakan, ngini badasarkan sabda Nabi Muhammad saw, nang baarti: "Saban anak ngitu tagadai lawan inguan akikahnya, disambalih matannya pas ari katujuh, wan inya ditatak wan dibarii ngaran." (HR. Imam Ahmad wan Ashhabus Sunan, sahih ulih At-Tirmidzi)

Jaka kada kawa manggawi pas ari katujuh, maka kawa digawi pas ari kaampat balas, wan jaka kada kawa, maka pas ari kadua puluh satu, ngini basarkan Hadits Abdullah Ibnu Buraidah matan abahnya matan Rasulullah, inya baucap nang baarti: "Inguan akikah ngitu disambalih pas ari katujuh, kaampat balas, wan kadua puluh satu." (HR. Al-Baihaqi, hasan)

Badasarkan Hadits di atas, waktu akikah nang kawa digawi ialah ari ka-7,14, wan 21. Ngini ari nang badasarkan dalil, salain ngitu ialah pandapat atawa ijtihad ulama. Cuntuhnya, hudah tiga minggu masih kada kawa, maka wayah kawa haja manggawinya pas hudah kawa.[6][7]

Bayi nang maninggal sabalum ari katujuh disunnahakan jua gasan disambalihakan akikahnya, imbahnya biar anak nang kaguguran lawan syarat hudah baumur ampat bulan di dalam kandungan mamanya.

Akikah ialah syariat nang dituntut lawan abah si bayi. Tagal, jaka sasaurang nang balum disambalihakan inguan akikah ulih urang tuhanya sampai inya ganal, maka inya kawa manyambalih akikah matan dirinya saurang. Hal ngini ujar Syaikh Abu Bakar Syatha wan Syaikh Shalih Al-Fauzan bapandapat.[8]

Syarat Akikah

[babak | babak asal-mulanya]

Akikah ngini ibadah sawagai bantuk rasa syukur karana anak lalakian atawa bibinian diranakakan. Inguan matan dumba putih nang sihat, umur minimal satangah tahun, wan kambing jawa minimal satu tahun. Anak lalakian ialah dua ikung, wan anak bibinian ialah saikung, tatapi jaka kada kawa maka saikung kambing gasan akikah anak lalakian jua dibulihakan wan mandapat pahala.

Babarapa ikur kambing sawagai sambalihan baakikah

Dalam panyambalihan akikah, banyak hal nang parlu diparhatiakan, di antaranya yaitu sabaiknya kada mamatahakan tulang matan sambalihan akikah ngitu, lawan baharap akan kasalamatan tubuh wan angguta badan anak ngitu. Akikah akan sah jaka mamanuhi syarat kaya syarat inguan kurban, yaitu kada cacat, wan mamasuki umur nang hudah disyariatakan ulih Islam.[6][7]

Imam Malik bapandapat, akikah ngitu kaya layaknya nusuk (sambalihan danda larangan haji) wan uddhiyah (kurban), kada bulih dalam akikah ini inguan nang picak, kurus, patah tulang, wan garing. Imam Syafi'i bapandapat, nang harus dihindari dalam inguan akikah ngini cacat nang kada dibulihakan dalam kurban. Ibnu Abdul Barr jua bapandapat, ulama-ulama hudah ijma, di dalam akikah ngini kada dibulihakan napa nang kada dibulihakan dalam uddhiyah, (harus) matan Al-Azwaj Ats-Tsmaniyyah (kambing, dumba, sapi, wan onta), kacuali pandapat nang ganjil nang kada dianggap.

Tagal, di dalam akikah kada dibulihakan basarikat (patungan/urunan) sawagaimana dalam uddhiyah, baik kambing/dumba, atawa sapi atawa onta. Sampai jika sasaurang baakikah lawan sapi atawa onta, ngitu cukup gasan sabuting urang haja, kada bulih gasan tujuh urang.

Kadar Jumlah Inguan

[babak | babak asal-mulanya]

Kadar akikah nang mancukupi ialah saikung, baik gasan lalakian atawa jua bibinian, sawagaimana pandapat Ibnu Abbas, "Sabujurnya Nabi maakikahi Hasan wan Husain saikur dumba saikur dumba." (HR. Abu Dawud wan Ibnu Al-Jarud, sahih). Hal ngini manjadi pandapat matan Imam Maliki.

Ngini adalah kadar cukup wan bulih, tapi nang labih utama ialah maakikahi anak lalakian lawan dua ikung, badasarkan Hadits-Hadits ngini:[6][7]

  1. Ummu Kurz Al-Ka'biyyah baucap, nang baarti: "Nabi mamarintahakan supaya disambalihakan akikah matan anak lalakian dua ikung dumba wan anak bibinian saikung." (HR. Ahmad wan Ashhabus Sunan, sahih)
  2. Matan Aisyah ra. baucap, nang baarti: "Nabi mamarintahakan bubuhannya supaya disambalihakan akikah matan anak lalakian dua ikung dumba nang sapadan wan anak bibinian saikung." (HR. At-Tirmidzi, sahih)[3]

Karana pambagian lawan mandapatakan anak lalakian ialah balipat-lipat matan diranakakannya anak bibinian, wan karana lalakian ialah dua kali lipat bibinian dalam banyak hal.

Pambagian Daging Akikah

[babak | babak asal-mulanya]

Gasan dagingnya, urang tuha anak kawa mamakaninya, mahadiahkan sapalih dagingnya, wan manyadahakan sapalih lagi.[6][7][9]

Ujar Zaki Ahmad dalam bukunya "Kiat Membina Anak Sholeh" manyambatakan hikmah-hikmah nang akan didapai lawan baakikah, di antaranya:[10]

  1. Mambibaskan anak matan katagadaian[11];
  2. Pambilaan urang tuha anak pas ari akhir;
  3. Maugahakan anak matan musibah wan kahancuran, sawagaimana pangurbanan Nabi Isma'il wan Ibrahim[12];
  4. Pambayaran hutang urang tuha lawan anaknya[4];
  5. Paungkapan rasa kahimungan karana tagaknya Islam wan kaluarnya juriat nang di ari kena akan mambanyaki umat Muhammad;
  6. Manguati utas silaturahmi di antara angguta masarakat dalam manyambut kadatangan anak nang hanyar baranak[13][14];
  7. Manjadi jaminan susial utama wan mahapus kamiskinan di masarakat[9];
  8. Malapaskan bayi matan gudaan syaitan dalam gawian dunia wan akhirat;
  9. Malapas tali balanggu nang mahalangi saurang anak gasan mambarii syafaat lawan urang tuhanya.[15]
  1. Tarbiyatul Awlad, Abdullah Nashih Ulwan.
  2. Subulussalam (4/189, 4/190, 4/194)
  3. Al Asilah wal Ajwibah Al Fiqhiyyah (3/33-35, 3/39-40)
  4. Mukhtashar Al Fiqhil Islamiyy, 600
  5. Tuhfatul Wadud fii Ahkamil Maulud, Ibnu Al Qayyim, 46-47
  6. Al Muntaqaa, 5/195-196
  7. Mulakhkhash Al Fiqhil Islamiy, 1/318
  8. Fatawa Islamiyyah 2/324-327; Irwaul Ghalil (4/389, 4/405)
  9. Minhajul Muslim, Abu Bakar Al Jazairiy, 437
  1. "Hasil Pencarian - KBBI Daring". kbbi.kemdikbud.go.id. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2022-09-26. Diakses tanggal 2026-02-22.
  2. "Assalamu'alaikum warahmatullahi wabarakatuh.. izin bertanya. Apakah Sah aqiqah 7 anak dengan 1 ekor sapi? Terima kasih". mui.or.id (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-24.
  3. 1 2 3 "Ketentuan Aqiqah Menurut Islam". Fakultas Agama Islam Universitas Medan Area (dalam bahasa Indonesia). 2023-04-26. Diakses tanggal 2026-02-24.
  4. 1 2 Agiarti, Dwi (2018-10-18). "Hukum Anak yang Belum di Aqiqah". DalamIslam.com (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-24.
  5. "10 Perbedaan Qurban dan Aqiqah yang Wajib untuk Dipahami". www.prudentialsyariah.co.id (dalam bahasa in). Diakses tanggal 2026-02-24.[permanent dead link]
  6. 1 2 3 4 "mediamuslim.info - mediamuslim Resources and Information. This website is for sale!". www.mediamuslim.info. Diakses tanggal 2026-02-24.
  7. 1 2 3 4 "Home - Media Muslim" (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2026-02-24.
  8. "Pahami Hukum Aqiqah Setelah Dewasa, Bolehkah Dilakukan Mandiri?". Bank Mega Syariah. 2025-01-25. Diakses tanggal 2026-02-24.
  9. 1 2 "AQIQAH: BENTUK RASA SYUKUR DAN SPIRITUAL - Saya Peduli" (dalam bahasa Inggris). 2025-07-17. Diakses tanggal 2026-02-24.
  10. Zaki Ahmad, "Kiat Membina Anak Sholeh"
  11. "Akikah Tanda Syukur untuk Sang Bayi". Tebuireng Online (dalam bahasa Indonesia). 2019-08-08. Diakses tanggal 2026-02-24.
  12. Kinksy, Carina (2018-06-17). "Hukum Mengaqiqahkan Diri Sendiri dan Dalilnya". DalamIslam.com (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-24.
  13. Agiarti, Dwi (2024-02-20). "Tata Cara Aqiqah Anak Laki-Laki : Hukum, dan Dalilnya". DalamIslam.com (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-02-24.
  14. "Pengertian Akikah, Ketentuan, Tata Cara, dan Hikmahnya". bola.com (dalam bahasa Indonesia). 2024-03-05. Diakses tanggal 2026-02-24.
  15. Laily (2022-06-03). "Ka.Kanwil: Aqiqah Adalah Bayaran Seorang Anak Untuk Bisa Memberikan Syafaat Bagi Kedua Orang Tuanya Kelak di Akhirat". Kanwil Kemenag Kalsel. Diakses tanggal 2026-02-24.[permanent dead link]